Princeps exegetarum 

Princeps exegetarum – tak nazywany jest dzisiejszy bohater z kalendarza, który definitywnie zamyka dzisiaj trzy kwartały anno domini 2021 i otwiera ostatni kwartał naszego roku, który kiedy miną trzy miesiące przejdzie na dobre do historii. Naszej, polskiej oraz powszechnej. Wiele zdarzyło się w tym roku, obfitował w burze i słońce. Istny sturm und drang periode jako rzecze poeta z Weimaru Johann W. Goethe, ten sam który tak spopularyzował Fausta, chociaż nie on go tak nazwał przecież.

***

Hieronim, jeden z najuczeńszych i najzdolniejszych Ojców Kościoła urodził się w roku 331 w Strydonie, małym miasteczku w Dalmacji, z rodziców bogatych, którzy go wprawdzie wychowywali po chrześcijańsku, ale mimo to chrzest jego odkładali od roku do roku. Żywy i ciekawy chłopiec, posiadłszy w mieście rodzinnym początki nauk, posłany został do Rzymu, aby uzupełnić swe wykształcenie. Tam oddał się z największym zapałem studiom klasycznych autorów i mówców, obeznał się z matematyką i filozofią i zebrał znacznym kosztem i mozołem niemałą bibliotekę. – czytamy o nim dzisiaj.

http://ruda-parafianin.pl/swi/h/hieronim.htm

Księciem egzegetów czyli badaczy Pisma Świętego nazwał Hieronima papież Benedykt XV w dokumencie Spiritus Paraclitus o czym szerzej pisze biskup Kazimierz Romaniuk

https://www.niedziela.pl/artykul/20391/nd/Sw-Hieronim—„princeps-exegetarum”

malownicze Zwiastowanie
Art prints by Federico Barocci
Maryja adorująca małego Jezusa
Federico Barocci 002.jpg
pełne słodyczy Boże Narodzenie czyli Narodziny Jezusa i urzekająca Maryja o twarzy jasnej jak najjaśniejsza perła, dziś ozdoba madryckiego Prado
https://www.museodelprado.es/en/the-collection/art-work/the-nativity/8cfdf439-9f30-4451-8be1-2f095f9e4e88
Barocci, The Madonna of the Cherries

Paolo Monti - Servizio fotografico - BEIC 6359445.jpg
Madonna z Dzieciątkiem Świętym Szymonem Galleria Nazionale delle Marche, Urbino
Madonna ludu/Madonna del popolo, Uffizi, Florencja

Hieronim. Bardzo wiele mu zawdzięczamy, chociaż sobie nawet czasem tego nie uświadamiamy. On bowiem przetłumaczył Pismo Święte na łacinę, a dopiero z tego przekładu zwanego  Wulgata, (łac. versio vulgata, przekład rozpowszechniony, popularny) tłumaczono na języki narodowe, chociaż dzisiaj mamy również tłumaczenia dostępne bezpośrednio z greki. Ale nasz pierwszy przekład księdza Jakuba Wujka jest właśnie z Hieronimowej Wulgaty. Wujek wykorzystał Wulgatę lowańską  wydaną w Antwerpii w 1574, chociaż nazwa pochodzi od słynnego miasta Louvain we Francji gdzie po raz pierwszy wydano ją w 1547 roku, a Jakub Wujek korzystał już z wydania poprawionego.

Widzimy więc jak wiele zawdzięczamy Hieronimowi. A przecież jego imię jest tak mało znane, a jeśli je znamy to raczej za sprawą Hieronimusa Boscha słynnego niderlandzkiego malarza, który chociaż zmarł 505 lat temu nadal jest nie tylko bardzo popularny ale bardzo aktualny, Chociaż to i tak był jego pseudonim bo naprawdę nazywał sie Jeroen Anthoniszoon van Aken.

Imię Hieronim na pewno przyjął właśnie od fascynacji Hieronimem ze Strydontu, bo to jedyny i najsłynniejszy Hieronimus. Jednym słowem Princeps.

To właśnie święty Hieronim powiedział, że nieznajomość Chrystusa wynika z nieznajomości Pisma Świętego. Dlatego czytajmy je. To Słowo Boże. I to wspaniała opowieść nie tylko o Chrystusie ale o nas samych. Jest pełna poezji, jak żadne z dzieł literackich – bo to również dzieło literackie i to natchnione przez Boga. I to największe na świecie i najczęściej wydawane – żadne inne nie może poszczycić się nie tylko tyloma wydaniami i tłumaczeniami ale tak wspaniałymi metaforami, alegoriami i porównaniami jakie znamy z Pisma Świętego. Autorem ich jest Jezus niezmiennie i nieustająco największy Poeta jaki stąpał po tej ziemi, chociaż jak wiemy poetów ci u nas dostatek. I nie on je spisał ale Ewangeliści, których przecież o to nie prosił, ale prosił tylko o jedno- podczas wieczerzy prosił: To czyńcie na moja pamiątkę!

Jezusową poezję w całej krasie odkrył dla nas i odkrywa ją przed nami już od szesnastu wieków właśnie Hieronim. Skromny tłumacz i pracownik winnicy pańskiej, którego artyści przedstawiali najczęściej jako ascetycznego dojrzałego półnagiego mnicha mieszkającego w grocie. Bo też i tak było. Według przekazu 34 lata spędził w Betlejem miejscu narodzenia Jezusa i mieszkał w grocie przylegającej do groty narodzenia. Od jego śmierci minęło dokładnie 1601 lat, ale mamy wrażenie. że on jest dziś z nami i cieszy się, że o nim mówimy, że Go wspominamy. że wspomina Go cały kościół w Polsce i na świecie bo wiemy jak wiele mu zawdzięczamy.

Ustanowienie Eucharystii, kościół Santa Maria sopra Minerva, Rzym
Deposizione-dalla-croce federico-barocci.png
Zdjęcie z krzyża, 1569, Cattedrale di San Lorenzo, Perugia 

Czego możemy nauczyć się my od św. Hieronima? Wydaje mi się, że przede wszystkim tego, by kochać Słowo Boże w Piśmie Świętym. Powiada św. Hieronim: „Nieznajomość Pisma Świętego to nieznajomość Chrystusa”. Dlatego ważne jest, aby każdy chrześcijanin żył w styczności i osobistym dialogu ze Słowem Bożym, danym nam w Piśmie Świętym. Ten nasz dialog z nim musi mieć zawsze dwa wymiary: z jednej strony musi być dialogiem rzeczywiście osobistym, ponieważ Bóg przemawia do każdego z nas przez Pismo Święte i ma przesłanie do każdego. Musimy czytać Pismo Święte nie jako słowo przeszłości, ale jako Słowo Boże, które skierowane jest także do nas, i starać się zrozumieć, co Pan chce nam powiedzieć. Żeby jednak nie popaść w indywidualizm, musimy pamiętać, że Słowo Boże dane jest nam właśnie po to, by budować komunię, by jednoczyć nas w prawdzie w naszym marszu do Boga. A zatem, choć jest ono zawsze Słowem osobistym, jest też Słowem, które buduje wspólnotę, które buduje Kościół. Dlatego musimy czytać je we wspólnocie z żywym Kościołem. Najlepszym miejscem czytania i słuchania Słowa Bożego jest liturgia, w której, celebrując Słowo i uobecniając w Sakramencie Ciało Chrystusa, aktualizujemy Słowo w naszym życiu i sprawiamy, że jest obecne wśród nas. Nie powinniśmy nigdy zapominać, że Słowo Boże przekracza granice czasu. Ludzkie opinie przychodzą i odchodzą. To, co jest dzisiaj najnowocześniejsze, jutro będzie przebrzmiałe. Słowo Boże natomiast jest Słowem życia wiecznego, zawiera w sobie wieczność, to, co jest zawsze ważne. Niosąc w sobie Słowo Boże, niesiemy więc w sobie wieczność, życie wieczne – mówił w katechezie papież Benedykt XVI 7 listopada 2007 roku, cyt. za: https://kosciol.wiara.pl/doc/489538.Swiety-Hieronim/2

A tydzien później w katechezie doda jeszcze:

I wreszcie nie można przemilczeć wkładu Hieronima w dziedzinę pedagogiki chrześcijańskiej (por. Epp. 107 i 128). Stawiał on sobie za cel wykształcenie „duszy, która winna się stać świątynią Pańską” (Ep. 107,4), „bezcennym klejnotem” w oczach Boga (Ep. 107,13). Z wielkim wyczuciem radzi zachować ją od złego i od grzesznych okazji, wykluczyć dwuznaczne bądź rozpustne przyjaźnie (por. Ep. 107,4 i 8-9; por. także Ep. 128,3-4). Przede wszystkim nawołuje rodziców, aby tworzyli swym dzieciom środowisko pełne pogody i radości, by zachęcali je do nauki i pracy, także pochwałami i przykładem (por. Epp. 107,4 i 128,1), by dodawali im otuchy do przezwyciężania trudności, sprzyjali ich dobrym nawykom i uchronili przez przyjęciem złych, albowiem – i tu cytuje zasłyszane w szkole słowa Publiliusza Syrusa – „na próżno próbować będziesz wyplenić u siebie to, do czego w spokoju się przyzwyczajasz” (Ep. 107, 8). Rodzice są głównymi i najważniejszymi wychowawcami dzieci, pierwszymi nauczycielami życia. Bardzo jasno, zwracając się do matki pewnej dziewczyny i wspominając następnie o ojcu, napomina, niejako wyrażając podstawową potrzebę każdej ludzkiej istoty wchodzącej w życie: „Niech ma ona w tobie nauczycielkę i spogląda na ciebie z podziwem swego niedoświadczonego dzieciństwa. Ani w tobie, ani w swym ojcu niech nie zobaczy nigdy zachowania, które prowadzi do grzechu, jeśliby miała je naśladować. Pamiętajcie, że… możecie wychować ją bardziej przykładem niż słowem” (Ep. 107,9). – cyt. za: https://kosciol.wiara.pl/doc/489536.Swiety-Hieronim/2

Jeden z portretów Hieronima namalował również Federico Barocci, genialny artysta z Urbino, którego przy okazji 409 – tej rocznicy śmierci dzisiejszy kalendarz przypomina. Genialny artysta co widzimy na obrazach, których kilka zamieściłam.

Federico Barocci 006.jpg
Święty Hieronim, Galeria Borghese, Rzym

Barocci Calling of Saints Peter and Andrew.jpg
Powołanie Apostołów Piotra i Andrzeja, jak pamiętamy byli braćmi.
Ten bardzo piękny obraz Federica jest w Muzeum w Pałacu w Wilanowie.

A w tytule przepiękny obraz Frederica z Pinakoteki Watykańskiej, który osiem lat temu prezentowała na wystawie londyńska National Gallery a The Guardian napisał o tym obrazie Brilliance and Grace czyli łaska i wdzięk, łaska i piękno, ale brillance to również błyskotliwość, geniusz, pomysłowość, świetność, a fonetycznie kojarzy nam się z brylantem. Więc widzimy jak cudownie autorka określiła ten przepiękny obraz Frederica Barocciego przedstawiający scenę podczas odpoczynku w czasie ucieczki do Egiptu, kiedy Józef podaje małemu Jezusowi wiśnie, a Dzieciątko w drugiej rączce trzyma owoce, które podaje Maryi. I obraz ten nazywany bywa Madonna z wiśniami. Cóż za niezwykła pomysłowość Artysty. Obraz jest niezwykle promienny i pełen radości. Spójrzmy na twarze postaci Maryi i Jezusa. Emanuje z nich radość i pokój. I samo piękno.

Autorka przytacza w tekście recenzji wystawy anegdotę o Baroccim. Zapytany kiedyś co dzisiaj maluje odpowiedział: Ja komponuję melodię. Tak. Jego obrazy to przepiękna melodia kolorów i muzyka barw, z przewagą różu i miodu jakby chciał na swe obrazy przenieść miodowy krajobraz Urbino. Myślę, że cudownie współgra z nieprzemijającą muzyką słów Pisma Świętego, które tak cudownie nam przybliżył inny artysta Słowa Muzyk Boży Hieronim ze Strydontu.

https://www.theguardian.com/artanddesign/2013/mar/03/barocci-brlliance-grace-national-gallery

https://www.nationalgallery.org.uk/artists/federico-barocci

Więcej pięknych obrazów w galerii https://www.meisterdrucke.uk/artist/Federico-Barocci.html

Album wydany przez Yale University, ale nakład w Polsce już wyczerpany, można zamówić przez amazon gdyby ktoś chciał https://www.amazon.com/dp/0300174772/?tag=yaleunivpres-20

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

%d blogerów lubi to:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close